Hanes Cynnar

Carreg-y-Llech

Gallwch weld gweddillion o hyd o fewn ffiniau’r pentref sy’n deillio o’r Oes Neolithig a’r Oes Efydd. Mae’r monolith tywodfaen Carreg-y-Llech yn sefyll ar ochr y bryn yn Fferm Carreg-y-Llech ac, yn ôl bob tebyg, gweddillion beddrod megalithig neu efallai faen hir ydoedd. Mae’r garreg yma’n dyddio’n ôl i’r cyfnod Neolithig, sef c.4,500 – c.2,500 CC.

Gallwch weld twmwli neu domennydd claddu o’r Oes Efydd (c.2,500-c.6,00 CC) ar y tir uchel o amgylch yr ardal. Mae’r rhain yn cynnwys Bryn Tirion, Cae Boncyn, Pen-y-Stryt a Phentre.

Mae Clawdd Offa – y gwrthglawdd a adeiladwyd i Offa, Brenin Mersia (757 – 796) mae’n debyg – yn rhedeg ar hyd Ffordd Llanfynydd (yr A5101). Cafodd y Clawdd ei adeiladu i nodi’r ffin rhwng Cymru a Lloegr ac mae’n rhedeg o Sedbury yn Swydd Gaerloyw i Brestatyn. Yn ei arolwg yn 1925 gwelodd Syr Cyril Fox 800 metr o olion y Clawdd yn Treuddyn.

Credir bod Llywelyn ap Gruffydd, Tywysog Cymru, wedi aros yn Nhreuddyn yn 1275 yn ystod cyfnod pan oedd yn ceisio trafod gydag Edward I i gydnabod ei gais am bŵer yng Nghymru ac am hynny byddai’n talu gwrogaeth i’r brenin newydd, Edward I. Galwodd Edward I ar Lywelyn ap Gruffydd i ddod i gyfarfod ag o a theithiodd y brenin i Gaer. Teithiodd Llywelyn ap Gruffydd i Dreuddyn cyn y cyfarfod oedd wedi’i gynllunio yng Ngresffordd ond dychwelodd y ddwy ochr adref heb gyfarfod. Mae hyn wedi’i ddogfennu yn llythyr Llywelyn ap Gruffydd i’r Pab Gregory X yn gofyn am gymorth a chyngor am y sefyllfa.

Dros amser, mae enw’r pentref wedi amrywio ers i bobl ddechrau cadw cofnodion ysgrifenedig. Mabwysiadwyd sillafiad presennol Treuddyn gan yr awdurdodau yn dilyn ymgyrch tua 1938.

Trefthyn 1275
Treffdyn 1372
Trefdyn vechan 1382
Treythin 1590 1667 1701 1705
Trythyn 1609
Trithen 1620
Treddhyn 1699
Trythin 1723
Treyddin 1795
Treuddyn 1805
Treiddyn 1840
Tryddin 1848, 1884

Cydnabyddiaeth o ffynonellau, y Canon Ellis Davies : Prehistoric and Roman Remains of Flintshire, Dewi Roberts, Ken Ll. Gruffydd, Ken Jones

cadwyn-clwydflintshire-partnershipwag

Cynllun a datblygiad y wefan: Colony of Ants

Mae'r wefan hon wedi'i phweru gan WordPress